บริษัท บ้านปู จำกัด (มหาชน) ร่วมกับสถาบัน ChangeFusion ประกาศผลคัดเลือก “Karen Design” และ “ช่างเอก” สองกิจการเพื่อสังคมที่ได้รับทุนสนับสนุนรวม 500,000 บาท จากโปรแกรมพิเศษฉลองครบรอบ 15 ปี โครงการ “พลังเปลี่ยนแปลงเพื่อสังคม” หรือ Banpu Champions for Change (BC4C) เพื่อนำพลังงานมาจัดการ แก้ไขปัญหาหรือต่อยอดธุรกิจ โดย Karen Design เตรียมใช้พลังงานแสงอาทิตย์แก้ปัญหาไฟฟ้าดับที่กระทบกลุ่มทอผ้าในจังหวัดแม่ฮ่องสอน ขณะที่ช่างเอกมุ่งต่อยอดเครื่องมือไฟฟ้าและโซลูชันพลังงานที่สนับสนุนอาชีพผู้สูงวัยและสามารถพึ่งพาตนเองได้มากขึ้น   

โปรแกรมพิเศษนี้จัดขึ้นภายใต้แนวคิด “Energy of Possibility: พลังดี ไม่มีดรอป” เปิดโอกาสให้ผู้ประกอบกิจการเพื่อสังคมรวมไปถึงเครือข่ายศิษย์เก่า BC4C เสนอแผนการนำพลังงานไปใช้ในธุรกิจ เพื่อสร้างประโยชน์ต่อสังคม ชุมชน และสิ่งแวดล้อม

“Karen Design” ใช้โซลาร์แก้ปัญหาไฟดับบ่อยบนดอย เพิ่มโอกาสสร้างรายได้ให้กลุ่มทอผ้า

Karen Design เป็นกิจการเพื่อสังคมในชุมชนแม่โถน้อย จังหวัดแม่ฮ่องสอน ที่ต่อยอดภูมิปัญญาการทอผ้าของชาวกะเหรี่ยงเพื่อสร้างอาชีพและรายได้ให้คนในชุมชน โดยมุ่งลดการพึ่งพาการปลูกข้าวโพด เพื่อบรรเทาปัญหาฝุ่น PM2.5 จากการเผาพื้นที่เกษตร ปัจจุบันทำงานร่วมกับกลุ่มทอผ้าในชุมชนประมาณ 50 คน โดยเป็นการสร้างอาชีพใหม่ให้ชุมชนไปพร้อมกับนำกำไรส่วนหนึ่งกลับไปดูแลผืนป่าในพื้นที่

ข้อจำกัดสำคัญของกิจการคือระบบไฟฟ้าที่ไม่เสถียร โดยเฉพาะในฤดูฝนที่อาจเกิดไฟดับต่อเนื่องหลายวัน ทำให้การผลิตหยุดชะงักและส่งมอบสินค้าได้ล่าช้า โดยเฉพาะสมาชิกที่ต้องดูแลครอบครัวในตอนกลางวัน กลางคืนจึงเป็นช่วงเวลาสำคัญในการทอผ้า การขาดแสงสว่างกระทบโดยตรงต่อการทำงานและรายได้

Karen Design เตรียมติดตั้งระบบพลังงานแสงอาทิตย์พร้อมแบตเตอรี่กักเก็บพลังงานจำนวน 4 จุด แต่ละจุดรองรับประมาณ 7–8 ครัวเรือน เพื่อให้สมาชิกมีไฟฟ้าสำรองสำหรับการทำงาน ควบคู่กับการลงทุนด้านวัตถุดิบ ค่าแรง สต๊อกสินค้า และการตลาด เพื่อเพิ่มความพร้อมในการผลิตและส่งมอบสินค้า

จากการพัฒนาทั้งระบบพลังงานและธุรกิจ กิจการตั้งเป้าเพิ่มรายได้ประมาณ 1 ล้านบาท ภายในระยะเวลา 1 ปี ซึ่งจะส่งผลให้สมาชิกในชุมชนมีงานและรายได้อย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้ยังมุ่งส่งเสริมให้ชุมชนมีส่วนร่วมในการดูแลระบบพลังงาน และพัฒนาเป็นต้นแบบเพื่อขยายผลสู่ชุมชนใกล้เคียงในอนาคต

“ช่างเอก” ต่อยอดพลังงานสะอาด สร้างอาชีพและยกระดับคุณภาพชีวิตผู้สูงวัย

ช่างเอก เป็นกิจการที่พัฒนาเครื่องมือการเกษตรให้เหมาะกับผู้สูงวัย จากข้อจำกัดของเครื่องมือแบบเดิมที่มีน้ำหนักมาก เสียงดัง ปัญหาด้านมลพิษของเครื่องยนต์ จึงนำเทคโนโลยีไฟฟ้าและพลังงานสะอาดมาพัฒนาเครื่องมือเกษตรโดยเฉพาะกลุ่มผู้สูงอายุให้สามารถใช้ประกอบอาชีพได้สะดวกขึ้น และพึ่งพาตนเองได้ ปัจจุบันมีผลิตภัณฑ์หลักคือเครื่องตัดหญ้าไฟฟ้าแบบรถเข็นและแบบสะพาย ซึ่งจำหน่ายไปแล้วเกือบ 1,000 เครื่อง

แผนที่เสนอต่อโปรแกรมพิเศษ BC4C ครอบคลุมการเพิ่มกำลังผลิตและสต๊อกสินค้าที่มีตลาดรองรับ ควบคู่กับการพัฒนามาตรฐานสินค้าและการตลาด เพื่อสร้างรายได้หมุนเวียนและนำกำไรไปพัฒนานวัตกรรมสำหรับผู้สูงวัยเพิ่มเติม

หนึ่งในแนวทางต่อยอดคือ ศึกษาแนวทางนำแผงโซลาร์เซลล์ที่ปลดระวางกลับมาใช้ประโยชน์เพื่อลดต้นทุนสำหรับระบบไฟฟ้าสำรองของบ้านผู้สูงอายุ หรือ “ไฟเฟส 2” ซึ่งเป็นระบบแรงดันต่ำ 12 โวลต์ แยกจากระบบไฟฟ้าหลักของบ้าน หลักการคือ ใช้โซลาร์เซลล์ร่วมกับแบตเตอรี่กักเก็บพลังงานเพื่อจ่ายไฟให้จุดจำเป็น เช่น ห้องน้ำ ทางเดิน ห้องครัว และจุดชาร์จโทรศัพท์เมื่อเกิดไฟฟ้าดับ นอกจากนี้ ยังมีแนวคิดพัฒนา “ช่างพลังงานชุมชน” โดยต่อยอดความร่วมมือกับมหาวิทยาลัย เพื่อถ่ายทอดความรู้ด้านพลังงานสะอาดให้นักศึกษาคนรุ่นใหม่ในพื้นที่ สร้างทักษะและโอกาสทางอาชีพพร้อมเพิ่มบุคลากรที่สามารถดูแลระบบพลังงานให้ชุมชนได้ในระยะยาว

พัฒนาคนพร้อมนำพลังงานไปสร้างประโยชน์

นายรัฐพล สุคันธี ผู้อำนวยการสายอาวุโส – สื่อสารองค์กร บริษัท บ้านปู จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า “โปรแกรมพิเศษฉลองครบรอบ 15 ปี ของ BC4C ต้องการส่งเสริมการนำพลังงานไปต่อยอดเพื่อขยายธุรกิจและอิมแพกต์ต่อสังคมเพราะพลังงานเป็นพื้นฐานของพัฒนาคุณภาพชีวิต ทั้งสองกิจการที่ได้รับทุนมีความโดดเด่นด้านความเข้าใจบริบทชุมชนมีแนวทางการนำพลังงานมาใช้แก้ไขปัญหาได้ตรงจุด และมีพื้นฐานธุรกิจที่พร้อมต่อยอด เมื่อกิจการเติบโตอย่างมั่นคงก็จะสามารถสร้างอาชีพ ลดความเหลื่อมล้ำ ส่งต่อโอกาสให้กับผู้คนได้อย่างต่อเนื่อง

ขั้นตอนต่อจากนี้ทางโครงการจะทำงานร่วมกับเมนทอร์เพื่อให้คำปรึกษาแก่ทั้งสองทีม ตั้งแต่การวางแผนดำเนินงานการใช้ทุน ไปจนถึงการวัดผลทางธุรกิจและประโยชน์ที่เกิดขึ้นกับชุมชน พร้อมติดตามความก้าวหน้าอย่างใกล้ชิดเพื่อช่วยแก้ปัญหาและปรับแนวทางระหว่างการดำเนินงาน บ้านปูเชื่อว่าประสบการณ์ของผู้ประกอบการ ประกอบกับการสนับสนุนอย่างต่อเนื่อง จะช่วยให้ทั้งสองทีมเดินหน้าธุรกิจได้ตามเป้าหมายที่วางไว้”

ติดตามความก้าวหน้าของ Karen Design และช่างเอก รวมถึงความเคลื่อนไหวของโครงการ Banpu Champions for Change (BC4C) ได้ทาง เฟซบุ๊ก:  Banpu Champions for Change